Giáo Sư Nguyễn Đăng Thục
Gia Hội
Giáo sư Nguyễn Đăng Thục đã mất lúc 16 giờ chiều ngày thứ tư 2-6- 1999 tại tư thất ở Việt Nam, hưởng thọ 92 tuổi.Lễ an táng đã cử hành ngày chủ nhật 6- 6- 1999.
Giáo sư Nguyễn Đăng Thục sinh ngày 24 tháng 8 năm mậu thân giờ hợi, tức ngày 19 tháng 9 năm 1908 tại làng Thổ Khối, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh, tự là Thúc Thủy,hiệu Vân Sơn, thụy Phúc Đạo. Giáo sư sinh trưởng trong một gia đình nho giáo và khoa bảng.
Thuở nhỏ học trường làng, sau theo học Albert Sarraut , Hà Nội. Năm 19 tuổi
( 1927), giáo sư du học Pháp, Bỉ và Thụy sĩ. Năm 1928-1929 đậu tú tài toàn phần ban Triết và ban Toán ưu hạng ở Marseilles rồi theo học kỹ nghệ và khoa học tại Ecole Nationale des Arts ở Roubăis, bắc Pháp quốc, và đậu kỹ sư hóa học. Năm 1934, giáo sư trở về nước viết báo và làm việc tại nhà máy dệt Nam Định. Khi du học, giáo sư đã dự các lớp triết học Đông phương tại trường đại học Sorbonne. Trong khi làm việc tại nhà máy dệt Nam Định ,giáo sư đã nghiên cứu triết học Đông phương. Lúc này, giáo sư đã viết các tác phẩm như :
Bình giải Đại Học
Tinh thần Khoa Học và Đạo Học
( Một số tác phẩm của giáo sư đã được tái bản tại hải ngoại.)
Năm 1950, trường Đại Học Văn Khoa đầu tiên được thiết lập tại Hà Nội, do cụ Cử Nhân Hán học Ngô Thúc Địch làm khoa trưởng,giáo sư Nguyễn Đăng Thục được mời dạy môn Triết học Đông phương.
Năm 1954, giáo sư di cư vào nam tiếp tục công việc biên khảo và dạy triết học và làm khoa trưởng trường Đại Học Văn khoa Sàgòn trong khoảng 1961-1964. Trong thời gian này, giáo sư được mời làm giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Huế, đại học Sư Phạm.
Sau khi Viện Đại Học Vạn Hạnh phát triển, giáo sư làm khoa trưởng phân khoa Văn Học tại đây cho đến 1975.
Sau 1975, giáo sư ẩn cư. Giáo sư thường nói rằng thuở thiếu thời giáo sư đã quen biết Trường Chinh, Lê Đức Thọ nhưng bọn họ lưu manh, xảo quyệt lắm. Giáo sư cho rằng Hồ Chí Minh sai lầm vì đã đi sai tinh thần tam giáo đồng nguyên, bỏ sót yếu tố Ấn Độ .
Giáo sư đã biên khảo nhiều công trình như:
Triết lý nhân sinh Nguyễn Công Trứ, Hà Nội 1950.
Lịch sử Triết Học Đông Phương ,5 tập, Khai Trí,Saigon 1956-1960.
Tư tưởng Việt Nam ,2 tập,Saigon,1967-1969.
Thiền học Việt Nam, Saigon,1967.
Thiền Học Trần Thái Tông, Saigon 1971
Các sinh viên cũ của giáo sư vẫn đến thăm giáo sư tại tư gia số 9/7 đường Nguyễn Thị Huỳnh, Phú nhuận.
Chúng tôi đã tổ chức mừng thọ giáo sư năm giáo sư 88 tuổi, và thượng thọ 90 tuổi.
Chúng tôi đã có những câu đối mừng thọ :
Trọng Ni tam thiên dư đệ tử,hoa khai mãn địa,
Lão tử nhất bách ngoại xuân hoa,hạc lệ trung thiên.
( Giáo sư giống như Khổng tử có hơn ba ngàn đệ tử ở khắp nơi như hoa nở trên đất.
Giáo sư cũng giống như Lão tử thọ gần trăm tuổi như chim hạc đẹp đẽ giữa trời.)
Nghiên cứu mấy thập niên , hai ba chục công trình phong phú,
Đào tạo bao thế hệ, ba, bốn lần khoa trưởng vẻ vang.
Nghe tin giáo sư mất, các cựu sinh viên cũ của giáo sư ở Mỹ đã tổ chức truy điệu ngày 12-6. Ở Canada, lễ truy điệu được tổ chức ngày 26-6-1999 tại Tổ đình Từ Quang, Montreal, Quebec.
Giáo sư được sinh viên và đồng bào kính trọng vì giáo sư đã tận tụy với nền giáo dục, nhất là có công lớn trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa, tư tưởng Đông phương nói chung và Việt Nam nói riêng.
Gia Hội
sontrung
